[Part 2] 20 ป ท เส ยไป เพราะคนท เร ยกว า แม

งานมหกรรมยานยนต์โตเกียว 2013: 5 ปีแห่งความเปลี่ยนแปลง… สู่ 10 ปีหน้า

ในที่สุด การรอคอยก็สิ้นสุดลง เสียงประกาศเปิดงานดังขึ้นเป็นสัญญาณว่า “โตเกียว มอเตอร์โชว์” กลับมาอีกครั้ง! ในฐานะสื่อที่เฝ้าติดตามและคลุกคลีกับอุตสาหกรรมยานยนต์มาตลอดสิบปี ผมรู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนที่แตกต่างจากครั้งก่อน ๆ ชัดเจน งานในปี 2013 นี้ไม่ใช่แค่การแสดงเทคโนโลยีล้ำยุคที่วาดฝัน แต่คือการ “ตอบรับความจริง” และการ “เตรียมรับอนาคต” ที่ชัดเจนจนน่าตกใจ

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไม่ได้มีแค่การย้ายสถานที่จัดงานจาก Big Sight ไปยังบริเวณอื่น ๆ แต่คือความหมายที่ลึกซึ้งกว่านั้นมาก หากเรามองย้อนกลับไปในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมยานยนต์ญี่ปุ่นต้องเจอกับแรงกดดันที่หนักหน่วง ทั้งวิกฤตเศรษฐกิจโลก การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคที่หันไปหาการขนส่งทางเลือก และที่สำคัญที่สุดคือการกำเนิดของ “รถยนต์ไฟฟ้า (EV)” และ “รถยนต์ไฮบริด (Hybrid)” ที่ไม่ใช่แค่กระแส แต่คือ “ความจำเป็น”

วันนี้ ผมขอนำเสนอภาพรวมของงานมหกรรมยานยนต์โตเกียว 2013 ในมุมมองของคนที่อยู่ในอุตสาหกรรมนี้จริง ๆ และวิเคราะห์ว่า สิ่งที่เห็นในงานนี้กำลังจะส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อรถยนต์ของคุณในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าอย่างไรบ้าง

ยุคสมัยแห่ง “พลังงานสะอาด” ได้เริ่มต้นขึ้นอย่างแท้จริง (2013: The Era of Clean Energy Has Begun)

หนึ่งในสิ่งที่เด่นชัดที่สุดในงานนี้คือ การเปลี่ยนแปลงด้านขุมพลัง รถยนต์ที่เคยเน้นความแรงด้วยเครื่องยนต์สันดาปภายในขนาดใหญ่เริ่มถูกแทนที่ด้วยรถยนต์พลังงานสะอาด (Clean Energy Vehicles – CEVs)

Toyota และ Nissan ขนทัพรถยนต์ไฮบริดและไฟฟ้ามาอวดโฉมแบบไม่ยั้ง การเปิดตัว Toyota JPN TAXI Concept รถยนต์แท็กซี่พลังงานก๊าซธรรมชาติ (LPG) แสดงให้เห็นว่า Toyota ไม่ได้มองแค่ตลาดรถหรู แต่กำลังมองถึงระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานของประเทศ ซึ่งถือเป็นทิศทางที่ถูกต้อง เพราะในปัจจุบัน คนเมืองใหญ่ต้องการความประหยัดและรักษ์สิ่งแวดล้อมมากกว่าการขับรถใหญ่ ๆ ที่สิ้นเปลืองน้ำมัน

Honda เองก็เปิดตัว NSX Concept เวอร์ชันที่ได้รับการอัปเกรดด้วยขุมพลัง V6 Twin-Turbo และมอเตอร์ไฟฟ้าถึง 3 ตัว แสดงให้เห็นว่าแม้แต่รถสปอร์ตสมรรถนะสูง ก็ต้องปรับตัวตามยุคสมัย และการที่ Honda ตัดสินใจจะทำตลาดญี่ปุ่นด้วยรถอย่าง Honda Vezel ซึ่งเป็นครอสโอเวอร์ขนาดเล็กที่ผสมผสานความอเนกประสงค์ของรถ MPV เข้ากับความปราดเปรียวของรถสปอร์ต ก็เป็นการตอบรับตลาดกลุ่มครอบครัวยุคใหม่ได้ดีเยี่ยม

นอกจากแบรนด์ญี่ปุ่นแล้ว Tesla Motors ที่ไม่เพียงแค่มาโชว์รถ แต่กำลัง “ท้าทาย” มาตรฐานเก่า ๆ ด้วย Model S ซึ่งเป็นรถยนต์ไฟฟ้าหรู (Luxury EV) ที่สามารถทำระยะทางได้ไกลกว่ารถทั่วไป แสดงให้เห็นว่าโลกกำลังเดินหน้าไปสู่จุดที่ผู้บริโภคสามารถเลือกรถยนต์พลังงานไฟฟ้าได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องระยะทางอีกต่อไป

แนวคิด: หากคุณกำลังจะซื้อรถในอนาคต (2014–2015) คุณต้องเริ่มพิจารณาเรื่อง “พลังงานสะอาด” ให้จริงจังมากขึ้น หากยังไม่พร้อมสำหรับรถไฮบริดหรือไฟฟ้าเต็มรูปแบบ ให้มองหารถที่มีเทคโนโลยีช่วยประหยัดน้ำมันอย่าง Direct Injection หรือ Turbocharger เพราะมาตรฐานมลพิษและราคาพลังงานกำลังจะทำให้รถเหล่านี้ “คุ้มค่า” กว่า

ยุคสมัยแห่ง “การออกแบบที่แตกต่าง” (2013: Design That Matters)

ในอดีต ผู้ผลิตรถยนต์มักจะออกแบบรถให้มีความปลอดภัยและตอบสนองการใช้งาน แต่ในยุคนี้ “ความแตกต่าง” กลายเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่จะทำให้รถคันหนึ่งโดดเด่นออกมาจากคู่แข่ง

Nissan กับแนวคิด “Co-Creation” และการเปิดตัว IDx Freeflow Concept กับ IDx Nismo Concept เป็นการยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า พวกเขากำลังพยายาม “เข้าใจ” ความต้องการของคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ที่โตมากับโลกดิจิทัล โดยการให้ลูกค้าเข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบรถ ซึ่งหากทำสำเร็จจริง ๆ รถยนต์จะไม่ได้เป็นแค่ “ยานพาหนะ” อีกต่อไป แต่เป็น “พื้นที่แสดงตัวตน” (Identity Space)

ขณะที่ Subaru ก็เดินหน้าไปในทิศทางเดียวกัน với Cross Sport Design Concept ที่นำเอาพื้นฐานของรถสปอร์ต BRZ มาพัฒนาเป็นรถแนว Sport Shooting Brake Crossover ซึ่งแตกต่างจากแนวทางเดิม ๆ อย่างสิ้นเชิง และการที่พวกเขาประกาศว่าจะ “สร้าง” รถอเนกประสงค์ 7 ที่นั่ง (Subaru Crossover 7 Concept) แสดงว่าพวกเขาเข้าใจว่าตลาดรถยนต์นั่งส่วนบุคคลไม่ได้มีแค่ตลาด “รถขนาดเล็ก” (Mini/Micro Car) เท่านั้น แต่ยังมีตลาด “รถอเนกประสงค์” (MPV/SUV) ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

แนวคิด: ตลาดรถยนต์กำลังกลายเป็นตลาด “ของเฉพาะบุคคล” (Personalized) ราคาไม่แพงแต่ดูดี คือสูตรสำเร็จที่จะชนะใจคนยุคใหม่ อย่าเพิ่งมองข้ามรถขนาดเล็กที่ดู “ดี” อย่าง Nissan March Nismo หรือ Honda N-WGN เพราะหากพวกเขาทำเรื่องดีไซน์และการเชื่อมต่อกับ Smart Phone ได้ดีพอ คู่แข่งอย่าง Daihatsu Tanto หรือ Suzuki Spacia อาจจะโดนแย่งตลาดไปได้

ความปลอดภัยไม่ได้มีไว้แค่ “โฆษณา” (2013: Real Safety Features)

ในขณะที่ผู้ผลิตมักจะโฆษณาเรื่องความปลอดภัย แต่ในงานนี้ Mercedes-Benz กำลังจะยกระดับมันไปอีกขั้นด้วย Pre Crush Safety System ที่ไม่ใช่แค่เซ็นเซอร์ตรวจจับ แต่คือการ “อ่านสายตา” ของคนขับ หากพบว่าผู้ขับมีอาการเหนื่อยล้าหรือกำลังจะหลับใน ระบบจะเตือนให้หยุดพักทันที

นอกจากนี้ BMW i3 ที่ถือเป็นรถยนต์พลังงานไฟฟ้าตัวจริงของ BMW ก็ได้รับการออกแบบโครงสร้างตัวถังที่แข็งแกร่งเป็นพิเศษ โดยใช้ Carbon Fiber มาผสานกับพลาสติกเนื้อแข็ง และมีการติดตั้งแผงรังผึ้งที่เสา A-Pillar เพื่อช่วยลดแรงกระแทกจากการชน นี่คือการนำเอาเทคโนโลยีจากรถแข่งฟอร์มูลา 1 มาสู่รถบ้าน ซึ่งอาจเป็นมาตรฐานใหม่ของความปลอดภัยในอนาคต

แนวคิด: สิ่งที่ต้องดูในการเลือกซื้อรถไม่ใช่แค่ “จำนวนถุงลมนิรภัย” แต่คือ “เทคโนโลยีการช่วยชีวิต” (Life-Saving Technology) รถยุโรปหลายรุ่นเริ่มนำเทคโนโลยีการช่วยเบรกฉุกเฉิน (Emergency Braking) และระบบเตือนการออกนอกเลน (Lane Departure Warning) มาเป็นมาตรฐาน ซึ่งหากเป็นรถยุโรป ราคาอาจจะแพงกว่า แต่ถ้าคิดถึงเรื่องความคุ้มค่าในระยะยาว (Long-term Value) ระบบเหล่านี้อาจช่วยให้คุณประหยัดค่าซ่อมและค่าประกันได้ในอนาคต

การปรับปรุง “คุณภาพภายใน” ที่ใกล้เคียงระดับ Premium (2013: Upgrading the Interior)

ในอดีต หากคุณอยากได้รถที่มีเบาะหนังและแผงคอนโซลที่ดูหรูหรา คุณมักจะต้องซื้อรถยุโรปหรือรถสปอร์ตราคาแพง แต่ในงานนี้หลายค่ายกำลังพยายาม “เขยิบ” คุณภาพภายในให้ใกล้เคียงระดับ Premium มากขึ้น

Nissan X-Trail โฉมใหม่ที่ถูกพัฒนาบนโครงสร้าง CMF กำลังจะยกระดับคุณภาพภายในห้องโดยสารให้ “เทียบเท่ากับรถในระดับ D-Segment” ซึ่งเป็นการต่อสู้ที่ดุเดือดกับ Toyota RAV4 และ Honda CR-V การใช้แผงคอนโซลหน้าแบบใหม่ การเพิ่มวัสดุนิ่มในส่วนที่คนมักจะสัมผัส ทำให้รถเหล่านี้ไม่ได้เป็นแค่ “ของตลาด” อีกต่อไป

แนวคิด: หากคุณเป็นคนที่ไม่ชอบความแข็งกระด้างของวัสดุพลาสติก และชอบความรู้สึก “นุ่ม” ที่ได้จากการสัมผัส ให้มองหารถรุ่นใหม่ ๆ ในกลุ่ม C-Segment หรือ B-Segment (เช่น Mazda 3/Axela หรือ Honda Fit/Jazz) ที่กำลังได้รับการอัปเกรดวัสดุให้ใกล้เคียงรถยุโรปมากขึ้น และอาจช่วยลด “ความเบื่อหน่าย” ในการขับขี่ในแต่ละวันได้

อุตสาหกรรมยานยนต์ญี่ปุ่นกำลังเปลี่ยน “โมเดลธุรกิจ” (2013: The